(2020-2024) Μ.Ε. Έργων Υποδομής και Δικτύων

ΣΥΝΘΕΣΗ
H σύνθεση της Μόνιμης Επιτροπής, είναι η εξής:

1 ΑΚΡΙΤΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΜ
2 ΑΚΡΙΩΤΗ ΜΑΡΙΑ ΑΤΜ
3 ΑΝΤΑΒΑΛΙΔΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΜ
4 ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΜ
5 ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΜ
6 ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΜ
7 ΔΩΣΣΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΠΜ
8 ΖΗΚΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ ΠΜ
9 ΘΕΟΔΩΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΤΜ
10 ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΗΜ
11 ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΠΜ
12 ΜΕΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ ΠΜ
13 ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΠΜ
14 ΣΑΛΕΜ ΣΑΜΟΥΕΛ ΑΛΕΞΙΟΣ ΠΜ
15 ΣΑΛΟΝΙΚΙΟΣ ΘΩΜΑΣ ΠΜ
16 ΣΑΜΑΡΑΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΜ
17 ΣΚΟΡΔΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΜΜ
18 ΣΤΑΥΡΙΔΟΥ ΝΑΥΣΙΚΑ ΠΜ
19 ΤΕΡΛΕΓΚΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΜ
20 ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΜ
21 ΧΡΙΣΤΟΓΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΤΜ ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Οι αρμοδιότητες της Μ.Ε. περιλαμβάνουν: Την παρακολούθηση των έργων σε εξέλιξη στην Κεντρική Μακεδονία, τη σύνταξη και τεκμηρίωση προτάσεων για νέα έργα, τη βελτίωση του παραγόμενου τεχνικού έργου, καθώς και ζητήματα που αφορούν στο θεσμικό πλαίσιο και στις τεχνικές εταιρείες.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΕΩΝ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ 2020 - 2024

Η Μόνιμη Επιτροπή Έργων (Μ.Ε.) Υποδομής και Δικτύων λαμβάνοντας υπόψη τον προγραμματισμό της Αντιπροσωπείας και το πλαίσιο αρχών, στόχων και δράσεων της Διοικούσας Επιτροπής (Δ.Ε.) του ΤΕΕ/ΤΚΜ για την περίοδο 2020-2024, διατύπωσε, διαμόρφωσε και ομόφωνα ενέκρινε το περιεχόμενο του προγραμματισμού των δράσεων της ΜΕ, τον οποίο και εισηγείται στην Δ.Ε. προς έγκριση.

Η χώρα μας βρίσκεται σε άσχημη οικονομική συγκυρία διότι αντιμετωπίζει τόσο την οικονομική κρίση που δημιούργησε στασιμότητα και δημοσιοοικονομικό στραγγαλισμό στην οικονομία, ειδικότερα στην παραγωγή, στις κατασκευές άρα και στον τεχνικό κλάδο, όσο και τις πρωτόγνωρες συνθήκες που επέβαλλε τόσο τοπικά όσο και παγκόσμια η πανδημία του COVID-19. Το ακαθάριστο προϊόν της χώρας μας (τόσο το εθνικό όσο και το κατά κεφαλήν) υπέστη σημαντική μείωση την τελευταία δεκαετία και μόλις πρόσφατα άρχισε να δείχνει αυξητικές θετικές τάσεις. Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί το συνεχώς αναθεωρούμενο νομικό πλαίσιο που διέπει τις τεχνικές δραστηριότητες. Όλα τα προαναφερθέντα δημιουργούν καταστάσεις ιδιαίτερα δύσκολες στον χώρο των μελετών και της κατασκευής τεχνικών έργων.

Για την ανάταξη του κλάδου σημαντική προϋπόθεση αποτελεί η υλοποίηση των δρομολογημένων υποδομών και δικτύων καθώς και ο σχεδιασμός και η μελέτη νέων. Ο ορθολογικός σχεδιασμός νέων υποδομών θα ωφελήσει πρωτίστως την χώρα μας και τους πολίτες διότι τα σωστά σχεδιασμένα έργα βελτιώνουν την καθημερινότητα τους και κινούν την οικονομία αλλά και τον κλάδο μας διότι αφορά το "παραδοσιακό" αντικείμενο των συναδέλφων (μελέτες και έργα για υποδομές) και γι'αυτό έχει μεγάλη σημασία. Το στοίχημα του ΤΕΕ ως τεχνικού συμβούλου της πολιτείας (δηλαδή του κλάδου μας) είναι να συμβάλλει στην ανάπτυξη της χώρας με έμφαση στην περιφέρεια ώστε να αμβλυνθούν οι ανισότητες.
Ο αναπτυξιακός ρόλος του ΤΕΕ/ ΤΚΜ θα πρέπει να είναι διττός:
Καταρχήν, το ΤΕΕ/ ΤΚΜ θα πρέπει να εξαντλήσει το συντονιστικό του ρόλο καλύπτωντας το θεσμικό κενό που υπάρχει στη διαβούλευση μεταξύ των φορέων. Θα ήταν χρήσιμο να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την κινητοποίηση των φορέων, όπου διακρίνει πρόβλημα συντονισμού. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι αρκετοί φορείς εκπονούν κλαδικές μελέτες, χωρίς να εξετάζουν τις λοιπές απαιτήσεις που υπάρχουν για την ανάπτυξη ενός κλάδου (π.χ. τουρισμός και οδικές υποδομές).
Επιπρόσθετα, θα ήταν χρήσιμο να αναδείξει τον χαρακτήρα του συμβάλλοντας στην χάραξη μιας αναπτυξιακής στρατηγικής, στην εξειδίκευση προτάσεων και την προτεραιόποίησή τους.

Πρόσφατα έγιναν γνωστοί οι Στόχοι Πολιτικής (ΣΠ) του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι περιλαμβάνουν τέσσερεις (4) θεματικούς στόχους:
1.
Μια εξυπνότερη Ευρώπη — καινοτόμος και έξυπνος οικονομικός μετασχηματισμός.
2.
Μια πιο «πράσινη» Ευρώπη — με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
3.
Μια πιο διασυνδεδεμένη Ευρώπη — κινητικότητα και περιφερειακές διασυνδέσεις ΤΠΕ.
4.
Μια πιο κοινωνική Ευρώπη — υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.
Και έναν 5ο χωρικό στόχο (που περιλαμβάνει όλους τους παραπάνω στόχους) Μια Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της — βιώσιμη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη των αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών χάρη σε τοπικές πρωτοβουλίες.

Η ΜΕ θα λάβει υπόψη της τον παραπάνω σχεδιασμό και επιπλέον θα πρέπει να εστιάσει το ενδιαφέρον της στην παρακάτω θεματολογία[1]:

  • Παρακολούθηση των έργων σε εξέλιξη στην Κεντρική Μακεδονία
  • Σύνταξη-Τεκμηρίωση προτάσεων για νέα έργα
  • Βελτίωση του παραγόμενου τεχνικού έργου
  • Θεσμικό πλαίσιο. Τεχνικές Εταιρείες

Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τα υφιστάμενα Επιχειρησιακά Προγράμματα της προγραμματικής περιόδου 2014-2020 (που όμως λήγουν σύντομα), το νέο αναπτυξιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας για την ερχόμενη Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, τα παραπάνω αναφερθέντα δεδομένα, τα θέματα που απασχολούν την Περιφέρεια και τις ανάγκες που διαπιστώνονται, την επόμενη περίοδο θα ήταν χρήσιμο η ΜΕ Έργων Υποδομής και Δικτύων να εστιάσει στις παρακάτω θεματικές ενότητες:

Ενότητα Α: Κτηριακές υποδομές- Διαχείριση δομημένου περιβάλλοντος

Το δομημένο περιβάλλον αποτελείται από κατασκευές με φέροντα σύστημα διαφόρων τύπων και υλικών. Οι κατασκευές αυτές έχουν διάφορες ηλικίες, η βιωσιμότητα των οποίων εξαρτάται από την κατάσταση του φέροντος συστήματος και άλλων μερών τους. Ως υλικά δόμησης του φέροντος συστήματος των υφιστάμενων κατασκευών διακρίνονται οι λίθοι, οι φέρουσες τοιχοποιίες, ο δομικός χάλυβας, το σκυρόδεμα. Οι κατασκευές από σκυρόδεμα αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του δομημένου περιβάλλοντος της χώρας.

Σε πολλές περιπτώσεις κατασκευών έχει υπερβληθεί ο κύκλος ωφέλιμης ζωής τους. Παράλληλα έχουν διαμορφωθεί καταστάσεις παθολογίας των υλικών με δυσμενείς συνέπειες στην υπολογιστική αντοχή και στη διαθέσιμη ανθεκτικότητα. Τα θέματα που χρήζουν διερεύνησης είναι:

  • Προσδιορισμός καταστάσεων παθολογίας και λύσεις αποκατάστασης.
  • Διαθέσιμη αντοχή, παρεχόμενη ασφάλεια. Αξιοποίηση πειραματικών δοκιμών.
  • Τεχνοοικονομικά θέματα (κόστος ενίσχυσης, κόστος αποκατάστασης)

Βάσει των παραπάνω θα γίνουν προτάσεις προς τους φορείς λήψης αποφάσεων και διαχείρισης του δομημένου περιβάλλοντος, που θα αφορούν σε λύσεις για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, τους κατασκευαστές και την Πολιτεία. Δεδομένου ότι το ΤΕΕ/ΤΚΜ επιδιώκει την προώθηση δράσεων, πρωτοβουλιών και προγραμμάτων βελτίωσης του υφιστάμενου κτηριακού κεφαλαίου (περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αντισεισμική συμπεριφορά, επιχειρηματική αξιοποίηση), προτείνεται να συσταθεί ειδική Ομάδα Εργασίας.

Ενότητα Β: Υποδομές υδραυλικών έργων

Δεδομένου ότι το ΤΕΕ/ΤΚΜ προτείνει την καταγραφή και προώθηση των αναγκαίων έργων προστασίας του περιβάλλοντος και προώθησης της αειφόρου ανάπτυξης για την ΠΚΜ[1], σε συνδυασμό με:

α) την παρακολούθηση των υπό εξέλιξη έργων στην ΠΚΜ,
β) τη σύνταξη, τεκμηρίωση προτάσεων για νέα έργα και
γ) το θεσμικό πλαίσιο,
προτείνεται να εξεταστούν από ΟΕ τα παρακάτω ζητήματα:

  • Το Γενικό Ρυθμιστικό Σχέδιο (master plan) αντιπλημμυρικής προστασίας και αποχέτευσης ομβρίων Ν. Θεσσαλονίκης. Παρακολούθηση της μελέτης επικαιροποίησης του, που ανατέθηκε πρόσφατα (2018) από το ΥΠΟΜΕΔΙ και τυχόν άλλα στοιχεία: πορεία υλοποίησης, προβλήματα, αδυναμίες, κ.λπ.
  • Η συνολική αντιμετώπιση προβλημάτων απορροής ομβρίων εντός του ΠΣΘ για την αποφυγή πλημμυρικών φαινομένων.
  • Η εμπλοκή πολλών συναρμόδιων φορέων στην λειτουργία-συντήρηση των αγωγών απορροής ομβρίων αλλά και των ρεμάτων, συνέπεια της Νομοθεσίας.
  • Η πολυπλοκότητα του θεσμικού πλαισίου αδειών των λιμενικών υποδομών.
  • Διευθετήσεις των ρεμάτων: Θεσμικό πλαίσιο διαδικασιών, προβλήματα.

Η ΟΕ προτείνεται να συγκροτηθεί σε συνεργασία με την διαρκή ΟΕ για τις φυσικές, τεχνολογικές και άλλες καταστροφές στο φυσικό και αστικό περιβάλλον.

Ενότητα Γ: Έργα υποδομής και δικτύων του ΠΣΘ και λοιπών αστικών κέντρων

Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης θεματικής ενότητας, βασικό στόχο της θα αποτελέσει καταρχήν η παρακολούθηση όλων των υπό εξέλιξη μεγάλων έργων υποδομής του ΠΣΘ (π.χ. μετρό, λιμάνι, αεροδρόμιο). Επιπλέον, προτείνεται να συμπεριληφθούν σε σχετικές διαδικασίες (Ομάδες Εργασίας) η αξιολόγηση διαφόρων προτάσεων και η διατύπωση - προώθηση νέων έργων, στα πλαίσια της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, τόσο για το ΠΣΘ, όσο και για τα λοιπά αστικά κέντρα της ΠΚΜ.

Για το λόγο αυτό προτείνεται να συσταθεί ΟΕ για τη διατύπωση θέσεων στα Φλέγοντα ζητήματα:

α) των προδιαγραφών και των μελετών των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) των πόλεων (σε συνεργασία με την ΜΕ Επαγγελματικών Θεμάτων και Τεχνικής Παιδείας) και των σχετικών προτάσεών τους,
β) της επαναξιολόγησης του ενιαίου στρατηγικού σχεδίου υποδομών μεταφορών της Θεσσαλονίκης[5].

Γ.1 Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης

Τα θέματα που αφορούν στο ΠΣΘ είναι πολλά, γνωστά, σύνθετα και μακροχρόνια. Σε αυτά

περιλαμβάνονται σημαντικά έργα υποδομών (μετρό, σταθμοί αυτοκινήτων, λιμάνι, αεροδρόμιο) αλλά και λειτουργικά- οργανωτικά θέματα (π.χ. γραμμές ΟΑΣΘ, λεωφορειολωρίδες, σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης, φορτοεκφορτώσεις, κ.λπ.). Με βάση τον βαθμό εκτέλεσης ή/και ωρίμανσής τους, καθώς και τη σημασία τους για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα και τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται, προτείνεται η επικέντρωση στα εξής:

Γ.1.1 Μετρό

Το μετρό αποτελεί έργο πρώτης προτεραιότητας για την πόλη της Θεσσαλονίκης. Είναι ευρέως γνωστό, ότι η κατασκευή της κεντρικής γραμμής αντιμετώπιζε σημαντικά τεχνικά, χρονικά, οικονομικά προβλήματα λόγω της εξ αποστάσεως διοίκησης, των διαφωνιών μεταξύ Πολιτείας και Αναδόχου, του θέματος των αρχαιοτήτων του Σταθμού Βενιζέλου, κ.λπ. Είναι κρίσιμο, να διασφαλιστεί η πλήρης χρηματοδότηση των επεκτάσεων του έργου κατά προτεραιότητα από οποιοδήποτε άλλο έργο μεταφορικών υποδομών στο ΠΣΘ.

Μεταξύ των θεμάτων που πρέπει κατά προτεραιότητα να εξεταστούν και να προωθηθούν είναι, τόσο ο ρόλος και η λειτουργία του νέου φορέα αστικών συγκοινωνιών (πρώην ΟΑΣΘ) μετά την έναρξη λειτουργίας του ΜΕΤΡΟ, όσο και τα ζητήματα πέριξ των σταθμών επιβίβασης (π.χ. σταθμός Ν. Ελβετία, Πόντου, Μίκρα) και των χώρων στάθμευσης πλησίον των σταθμών του μετρό.

Θα πρέπει άμεσα να αναλάβουν οι αρμόδιοι φορείς πρωτοβουλίες για την προώθηση μελετών και τη διατύπωση προτάσεων, τόσο για την αναδιάρθρωση των λεωφορειακών γραμμών με τροφοδοτικές γραμμές προς το Μετρό, όσο και για τους χώρους στάθμευσης.

Το ΤΕΕ/ ΤΚΜ πρέπει να αναδείξει τα παραπάνω ζητήματα και να πιέσει για την προώθηση τους. Για το λόγο αυτό προτείνεται να υπάρξει μία διαρκής Ομάδα Εργασίας μελών της ΜΕ που θα παρακολουθεί τα συγκεκριμένα θέματα. Την συγκεκριμένη ΟΕ δύναται να συνδράμουν και ειδικοί επί του θέματος εκτός της ΜΕ, ενώ θα πρέπει να υπάρχει συνεργασία με τους κατά τόπους Δήμους για την επισήμανση των διαθέσιμων χώρων και για άλλα θέματα.

Γ.1.2 Σταθμοί αυτοκινήτων (πλησίον μετρό)

Το εν λόγω θέμα είναι απόλυτα συμπληρωματικό με το Μετρό (ενότητα Γ.1.1). Ενώ ήδη υπάρχει στην Αττικό Μετρό ΑΕ η αρνητική εμπειρία της Αθήνας, και ενώ έγκαιρα είχε τεθεί η ανάγκη δημιουργίας σταθμών αυτοκινήτων πλησίον των σταθμών του Μετρό, προκειμένου να αυξηθεί η χρήση του μέσου και να υπάρχει περιορισμός της χρήσης ΙΧΕΑ στην πόλη, το συγκεκριμένο θέμα ακόμα δεν έχει αντιμετωπιστεί. Η ΜΕ θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε το συγκεκριμένο ζήτημα να επανέλθει έγκαιρα στην επικαιρότητα.

Προτείνεται να συσταθεί ΟΕ (ίδια με του Μετρό) προκειμένου:

  • Να διερευνήσει το αντικείμενο και να προτείνει τους χώρους στάθμευσης που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν κατά προτεραιότητα.
  • Να διερευνήσει τους λόγους καθυστέρησης υλοποίησης των σχετικών μελετών και έργων.
  • Να προτείνει αναθεωρήσεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου αναφορικά με θέματα όπως οι αρμοδιότητες κατασκευής και η απλοποίηση των πολεοδομικών διαδικασιών χωροθέτησης σταθμών.
  • Να προτείνει εργαλεία και πηγές χρηματοδότησης.
  • Να προτείνει παράλληλα και συμπληρωματικά μέτρα για τη βελτίωση της ελκυστικότητάς τους (π.χ. πεζοδρομήσεις, έλεγχος της στάθμευσης).

Στόχος της ΟΕ να αναδείξει το θέμα στην διοίκηση της Αττικό Μετρό και του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Υ.Μ.Ε.), στα ΜΜΕ και να έχει διαμορφωμένη άποψη, προκειμένου να παρεμβαίνει συντονιστικά στο διάλογο που συνεχίζεται.

Γ.1.3 Αστικές - θαλάσσιες συγκοινωνίες

Το ζήτημα και το μέλλον των αστικών μεταφορών της πόλης της Θεσσαλονίκης έχουν τεθεί εκ νέου ως σημαντικά προβλήματα μέχρι και τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις που υπήρξαν (κατάργηση ΟΑΣΘ και ΣΑΣΘ, ίδρυση ΟΣΕΘ).

Προτείνεται η παραπάνω ΟΕ να εξετάσει και αυτά τα θέματα των αστικών συγκοινωνιών (π.χ. σε σχέση και με το Μετρό αλλά και την μελλοντική κατασκευή άλλου μέσου σταθερής τροχιάς-Τράμ), όσο και τρέχοντα ζητήματα (π.χ. μελέτες σκοπιμότητας υφιστάμενων ή και προτεινόμενων λεωφορειολωρίδων, αξιολόγηση διαφόρων προτάσεων: π.χ. ερευνητικό πρόγραμμα REMEDIO, προτάσεις, κ.λπ.).

Γ.1.4 Λιμάνι - Σιδηροδρομικές μεταφορές - Logistics

Η ιδιωτικοποίηση του ΟΛΘ, ο σχεδιασμός του νέου ρόλου- χαρακτήρα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης από τον ιδιώτη επενδυτή, η στατική ενίσχυση και η ανάδειξη του διατηρητέου κτιρίου του Λιμανιού, η επέκταση του 6ου προβλήτα (του οποίου η μελέτη υποβλήθηκε στην ΔΤΕ/ΠΚΜ), η σύνδεση του 6ου προβλήματα με την ΠΑΘΕ και την Εγνατία Οδό (που πρόσφατα δημοπρατήθηκε από την ΕΟΑΕ), η απαραίτητη αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου και η εκ νέου ανακοινωθείσα "Σιδηροδρομική Εγνατία” (για την οποία η ΟΕ του ΤΕΕ παρουσίασε τα αποτελέσματα της εργασίας της) η οποία φαίνεται ότι προωθείται, θα συμβάλλουν στην αναβάθμιση και ανάπτυξη του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Το ίδιο επιδιώκεται και από τα υπόλοιπα λιμάνια της Β. Ελλάδος (Ηγουμενίτσα, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη) με απώτερο στόχο τη μεταξύ τους "σύνδεση" αφού θα γίνεται γρήγορα και με ασφάλεια η διακίνηση των φορτίων στο εσωτερικό και εξωτερικό.

Για τον παραπάνω λόγο προτείνεται να υπάρξει μία Ομάδα Εργασίας μελών της ΜΕ που θα παρακολουθεί το συγκεκριμένο θέμα αλλά και θα εξετάσει επιπλέον ζητήματα που θα προκύψουν. Ενδεικτικά προς εξέταση θέματα είναι:

α) τα σημαντικά προβλήματα φθορών των υποδομών (τεχνικά, οδικό δίκτυο) που έχουν προκληθεί στην πέριξ του λιμανιού περιοχή,
β) η διερεύνηση αξιοποίησης- σύνδεσης του στρατοπέδου Γκόνου με το λιμάνι,
γ) η διερεύνηση αξιοποίησης- σύνδεσης της βιομηχανικής περιοχής Θεσσαλονίκης με το λιμάνι,
ὃ) η ύπαρξη ή μη ρεαλιστικών αναγκών διαμετακομιστικού κέντρου Logistics και οι δυνατότητες ή μη ανάπτυξης του σχετικού κέντρου λαμβανομένων υπ' όψιν των υφιστάμενων οικονομικών συνθηκών,
ε) η εκτίμηση των κυκλοφοριακών επιπτώσεων και η αντιμετώπιση των σχετικών προβλημάτων με την προσδοκώμενη άνοδο των αφίξεων των πλοίων και των επισκεπτών.

Γ.1.5 Αεροπορικές μεταφορές

Οι επιβατικές και εμπορευματικές αεροπορικές μεταφορές της ΠΚΜ εξυπηρετούνται από το αεροδρόμιο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. Το συγκεκριμένο αεροδρόμιο μαζί με άλλα 13 της χώρας πέρασε σε ιδιώτη (όμιλος FRAPORT) και σύντομα θα αρχίσουν τα εργοτάξια να λειτουργούν. Ήδη όμως βρισκόμαστε σε νέες συζητήσεις για την κατασκευή ή μη της διασταύρωσης των δύο διαδρόμων 16/34 (που λειτουργεί) και 10/28 (που δεν έχει ολοκληρωθεί), την εξέλιξη στο έργο της επέκτασης του διαδρόμου 10/28 προς τη θάλασσα, τις εργασίες αναβάθμισης του χερσαίου τμήματος του διαδρόμου και τις τυχόν διεκδικήσεις αποζημιώσεων από πλευράς ιδιώτη.

Για τον παραπάνω λόγο προτείνεται να υπάρξει μία Ομάδα Εργασίας μελών της ΜΕ (ίδια με της Γ.1.4 για ΟΛΘ, ΟΣΕ) που θα παρακολουθεί το συγκεκριμένο θέμα.

Γ.2 Λοιπά αστικά κέντρα

Σε συνεργασία με τις αντίστοιχες Νομαρχιακές Επιτροπές της ΠΚΜ και μέλη της ΜΕ θα γίνει προσπάθεια να συλλεχθούν οι σχετικές προτάσεις των διαφόρων Φορέων (π.χ. τεχνικό πρόγραμμα Δήμων) που αφορούν σε έργα υποδομών, σε αστικές αναπλάσεις, συντήρησης, κ.λπ. Οι προτάσεις αυτές θα αναπτυχθούν όσο το δυνατόν λεπτομερέστερα και θα δημιουργηθεί ειδικό τεύχος για την τεκμηριωμένη παρουσίαση και υποβολή του.

Γ.3 Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα- Αστικές παρεμβάσεις

Κρίσιμη παράμετρος για την ανάδειξη ενός brandname για την Θεσσαλονίκη αλλά και τις υπόλοιπες πόλεις της ΠΚΜ αποτελεί η υλοποίηση παρεμβάσεων βιώσιμης κινητικότητας στον αστικό ιστό τους. Πρόκειται για μια λογική από την οποία οι πόλεις της ΠΚΜ υπολείπονται σημαντικά σε σχέση με άλλες (π.χ. Αθήνα), όπου ήδη υλοποιείται ή έχει δρομολογηθεί μεγάλος αριθμός έργων βιώσιμης κινητικότητας. Το σύνολο των νέων προτεινόμενων αστικών έργων πρέπει να αξιολογηθεί και με όρους βιώσιμης αστικής κινητικότητας, ειδικά στην περίπτωση χρηματοδότησης των έργων από ευρωπαϊκά προγράμματα.

Προτείνεται να γίνει ΟΕ που θα διατυπώσει θέσεις και θα δώσει τις σχετικές κατευθύνσεις, θα υποστηρίξει επιστημονικά καταρχήν τους ΟΤΑ και θα συνδράμει στη διατύπωση:

α) Απόψεων για τις μελέτες των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) των πόλεων (σε συνεργασία με την ΜΕ Επαγγελματικών Θεμάτων και Τεχνικής Παιδείας) και των σχετικών προτάσεών τους και
β) της επαναξιολόγησης του ενιαίου στρατηγικού σχεδίου υποδομών μεταφορών της Θεσσαλονίκης[5].

Η ΟΕ οφείλει να αναδείξει (σε συνεργασία με την ΜΕ Χωροταξίας και Ανάπτυξης) μεταξύ άλλων και συγκεκριμένα θέματα αστικών αναπλάσεων και βιώσιμης αστικής κινητικότητας (π.χ. ποδηλατόδρομοι, πλατεία Δημαρχείου), θέματα αστικών παρεμβάσεων μητροπολιτικής κλίμακας (π.χ. μετεγκατάσταση ΔΕΘ όπου εκπονήθηκε μελέτη στρατηγικού σχεδιασμού ανάπλασης και τοπικό ρυμοτομικό, η ανάπλαση της πλατείας Διοικητηρίου που μελετείται από Δήμο Θεσσαλονίκης μαζί με την Εγνατία Οδό, η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου κ.λπ.).

Ενότητα Δ: Αστικές -Υπεραστικές οδικές υποδομές

Είναι κρίσιμο να υπάρξει αυστηρή ιεράρχηση των οδικών έργων που θα εκτελεστούν, δεδομένου ότι εφεξής καλούμαστε να διαχειριστούμε την ανάπτυξή τους με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο, υπό συνθήκες δημοσιονομικής στενότητας. Ακόμη και για έργα, όπως αυτά των διασυνδέσεων μεταξύ πόλεων θα πρέπει να υπάρξουν προτεραιότητες, με βάση τα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της Περιφέρειας ή των Νομών (π.χ. για τη μεταφορά προϊόντων, την ανάπτυξη του τουρισμού, κ.λπ.) και τη δυναμική που δημιουργείται.

Επίσης, ένα άλλο σημαντικό θέμα αφορά στη συντήρηση και στη βελτίωση της διαχείρισης των υφιστάμενων οδικών υποδομών, προκειμένου να ενισχυθεί η ασφάλεια στις μεταφορές. Ξεχωριστή σημασία έχει ο έλεγχος της κατάστασης των γεφυρών και η φέρουσα ικανότητα των. Το Υ.Μ.Ε. ξεκίνησε την προσπάθεια καταγραφής όλων των γεφυρών σε ηλεκτρονικό μητρώο. Θα πρέπει σε επόμενη φάση (αλλά άμεσα) να ξεκινήσει η αυτοψία όλων των φορέων, η χρηματοδότηση μελετών συντήρησης/αποκατάστασης των προβληματικών και τέλος η χρηματοδότηση των αναγκαίων επισκευών.

Προτείνεται να γίνει ΟΕ (Θα μπορούσε να είναι κοινή με αυτήν της Ενότητας Ε: Οδική Ασφάλεια) που θα διατυπώσει προτάσεις:

α) για την ιεράρχηση και προτεραιότητα των προς κατασκευή οδικών έργων με βάση αναπτυξιακά κριτήρια και προοπτικές. Στο πλαίσιο αυτό δύναται να υπάρξουν ειδικότερες τεχνικές προτάσεις για επιμέρους οδικούς άξονες και έργα
β) για την αύξηση της οδικής ασφάλειας και της συντήρησης των γεφυρών.
γ) Να περιγραφούν σε ένα κείμενο, τα θέματα των φθορών και τα προβλήματα της διαχείρισης και της υποχρηματοδότησης της συντήρησης των υφιστάμενων οδικών υποδομών
δ) Να εξεταστεί το Νομικό πλαίσιο που διέπει την συντήρηση και τις αρμοδιότητες-ευθύνες των αρμοδίων υπηρεσιών. (θα μπορούσε να εξεταστεί αυτό μαζί με την ΔΟΕ Δημοσίου Τομέα)

Ενότητα Ε: Οδική ασφάλεια

Ο σημαντικός αριθμός τροχαίων ατυχημάτων, τραυματιών και νεκρών που έχουν καταγραφεί την τελευταία περίοδο, τόσο εντός του πολεοδομικού ιστούς της Θεσσαλονίκης, όσο και στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο της ΠΚΜ αναδεικνύουν έντονα (εκ νέου) το υφιστάμενο πρόβλημα. Η οδική ασφάλεια εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και δυστυχώς δεν αρκεί να μεριμνά η Πολιτεία μόνο για κάποιους.

Ενδεικτικοί αλλά σημαντικοί παράγοντες που επιδρούν στη μείωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας είναι: η επιθετική οδήγηση, ο λανθασμένος γεωμετρικός/ κυκλοφοριακός σχεδιασμός, η έλλειψη κυκλοφοριακής αγωγής, η ελλιπής συντήρηση των οχημάτων αλλά και των υποδομών, οι καιρικές συνθήκες, η σωματική κόπωση, κ.λπ. Το συγκεκριμένο πρόβλημα έχει πάρει ξανά διαστάσεις μάστιγας στη χώρα μας.

Για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμο το ΤΕΕ/ΤΚΜ να αναλάβει καταρχήν δράση ευαισθητοποίησης του κοινού προκειμένου να αντιληφθούν οι πολίτες το μέγεθος του προβλήματος. Προτείνεται να συσταθεί ΟΕ που θα διαμορφώσει ενημερωτικό υλικό και θα προωθήσει σχετική καμπάνια ευαισθητοποίησης (π.χ. για τους μαθητές των δημοτικών σχολείων, γυμνασίου- λυκείου, ειδικές επαγγελματικές ομάδες π.χ. πωλητές, οδηγοί ταξί, φορτηγών, κ.λπ.). Θα μπορούσε η ΟΕ να είναι κοινή με αυτή της Ενότητας: Ε : Αστικές-Υπεραστικές οδικές υποδομές.

Σημαντικό στοιχείο για την υλοποίηση μίας ή περισσότερων ενημερωτικών δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού θα αποτελέσουν το μέγεθος και ο αριθμός των οικονομικών ενισχύσεων ή χορηγιών αλλά και η διάθεση συνεργασίας άλλων φορέων (π.χ. ΠΚΜ) ή εξωτερικών συνεργατών. Για τον λόγο αυτό προτείνεται καταρχήν η προσπάθεια προσέγγισης, ενημέρωσης και οικονομικής ενίσχυσης από διαφόρους φορείς (π.χ. ΟΠΑΠ, μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, ασφαλιστικές εταιρείες, κ.λπ.).

 

Αναφορές

  1. Πλαίσιο αρχών, στόχων και δράσεων Διοικούσας Επιτροπής ΤΕΕ/ΤΚΜ 2020- 2024.
  2. Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κεντρικής Μακεδονίας 2014- 2020.
  3. Πρόγραμμα Δράσης ΜΕ Χωροταξίας & Ανάπτυξης 2014- 2016.
  4. ΤΕΕ/ΤΚΜ, "Αντιπλημμυρική προστασία Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης", Ομάδα Εργασίας, 11/2009.
  5. Ενιαίο Στρατηγικό Σχέδιο Υποδομών Μεταφορών Ευρύτερης Περιοχής Θεσσαλονίκης, 2010.

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

  1. Ομάδα Εργασίας κτιριακών υποδομών
  2. Ομάδα Εργασίας υδραυλικών έργων ίσως σε συνεργασία με την ΔΟΕ φυσικών, τεχνολογικών και άλλων καταστροφών
  3. Ομάδα Εργασίας έργων υποδομής, δικτύων και ΣΒΑΚ αστικών κέντρων σε συνεργασία με την ΜΕ Επαγγελματικών Θεμάτων και Τεχνικής Παιδείας
  4. Ομάδα Εργασίας Μετρό Θεσσαλονίκης, μέσων σταθερής τροχιάς, ΜΜΜ και συνοδών έργων
  5. Ομάδα Εργασίας πολυτροπικών και συνδυασμένων μεταφορών και logistics (λιμάνι, σιδηρόδρομος, αεροπορικές μεταφορές)
  6. Ομάδα Εργασίας Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας - Αστικών παρεμβάσεων (σε συνεργασία με την ΜΕ Χωροταξίας και Ανάπτυξης)
  7. Ομάδα Εργασίας Αστικών -Υπεραστικών οδικών υποδομών και οδικής ασφάλειας (σε συνεργασία με την ΔΟΕ Δημοσίου Τομέα)
TOP