Το ΤΕΕ/ΤΚΜ συμμετείχε στο Παγκόσμιο Συνέδριο Αρχιτεκτόνων UIA 2026, που πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελώνη από τις 29 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου, στο πλαίσιο της διοργάνωσης World Capital of Architecture 2026. Το συνέδριο συγκέντρωσε χιλιάδες αρχιτέκτονες, μηχανικούς, ακαδημαϊκούς και φορείς από όλο τον κόσμο, αναδεικνύοντας τις σύγχρονες προκλήσεις και προοπτικές του δομημένου περιβάλλοντος. Οι διαλέξεις φιλοξενήθηκαν στο CCIB, ενώ παράλληλες δράσεις και εκθέσεις πραγματοποιήθηκαν στο Three Chimneys και στο DHub Barcelona, όπου συμμετείχε και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Το UIA 2026 οργανώθηκε γύρω από έξι θεματικές γραμμές που αποτυπώνουν τις σύγχρονες προκλήσεις της αρχιτεκτονικής: Becoming More than Human, Becoming Circular, Becoming Embodied, Becoming Interdependent, Becoming Hyper‑conscious και Becoming Attuned. Οι κεντρικές ομιλίες ανέδειξαν ζητήματα όπως η σχέση των αρχιτεκτονικών έργων με την πόλη, η ανάγκη για εξωστρέφεια και συμπερίληψη, καθώς και η προσβασιμότητα όχι μόνο στα κτίρια αλλά και στο ευρύτερο περιβάλλον και την ύπαιθρο. Η αρχή 8–80, σύμφωνα με την οποία εφόσον μια πόλη λειτουργεί για ένα παιδί 8 ετών και έναν ηλικιωμένο 80 ετών τότε λειτουργεί για όλους, αποτέλεσε κεντρικό σημείο συζήτησης, συνδέοντας την έννοια της προσβασιμότητας με τη δημοκρατία του δημόσιου χώρου.
Στο πλαίσιο του κεντρικού προγράμματος, δύο από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες παγκοσμίως έδωσαν το στίγμα του συνεδρίου. Ο Shigeru Ban παρουσίασε έργα που αποτελούν διεθνή πρότυπα για την αρχιτεκτονική σε συνθήκες κρίσης, εστιάζοντας στη χρήση ελαφριών, ανακυκλώσιμων υλικών, στις κατασκευές έκτακτης ανάγκης για σεισμούς, πλημμύρες και προσφυγικές κρίσεις, καθώς και σε modular συστήματα γρήγορης συναρμολόγησης. Το έργο του Ban συνδέεται άμεσα με τις διεθνείς αρχές βιώσιμης αρχιτεκτονικής, αναδεικνύοντας την αρχιτεκτονική ως ανθρωπιστική υποδομή που υπερβαίνει την αισθητική και την τεχνολογία.
Ο Jan Gehl, με πολυετή συμβολή στη θεωρία του δημόσιου χώρου, παρουσίασε μια διάλεξη που αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το συνέδριο. Εστίασε στη δημιουργία πόλεων σε ανθρώπινη κλίμακα, στην προτεραιότητα στον πεζό, τον ποδηλάτη, τον ηλικιωμένο και το παιδί, καθώς και στη σημασία των μικρών παρεμβάσεων που βελτιώνουν την καθημερινότητα. Η διάλεξή του συνδέθηκε άμεσα με τις αρχές openness και inclusiveness, αναδεικνύοντας τον δημόσιο χώρο ως θεμέλιο της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής.
Παρουσιάστηκαν επίσης διεθνείς πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής, όπως το Inclusive Cities – Solidarity Communities στη Λατινική Αμερική, το HUBLAB Lima όπου οι νέοι λειτουργούν ως φορείς αστικού μετασχηματισμού, το πρόγραμμα Architecture & Children – Built Environment Education (BEE), καθώς και οι δράσεις του UIA Natural & Human Disasters Work Programme, με συμμετοχή της Ελλάδας. Οι πρωτοβουλίες αυτές ανέδειξαν τη σημασία της συμμετοχής των πολιτών, των νέων και των ευάλωτων ομάδων στον σχεδιασμό του δομημένου περιβάλλοντος.
Σημαντική ενότητα του συνεδρίου αποτέλεσαν οι αρχές βιώσιμης αρχιτεκτονικής, όπως παρουσιάστηκαν από το Royal Danish Academy. Οι αρχές αυτές περιλαμβάνουν την αξιοπρέπεια και συμπερίληψη για όλους, την προτεραιότητα στους πιο ευάλωτους, την επανάχρηση υφιστάμενων κτιρίων, τη στήριξη οικοσυστημάτων και παραγωγής τροφής, την αποφυγή παρθένων υλικών όταν υπάρχει δυνατότητα επανάχρησης, τη χρήση τοπικών ανανεώσιμων υλικών και την ανάγκη κάθε σχεδιαστική δραστηριότητα να έχει θετική επίδραση στα υδάτινα οικοσυστήματα. Οι αρχές αυτές συνδέονται άμεσα με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για βιώσιμη ανάπτυξη και με τη νέα πρωτοβουλία New European Bauhaus.
Παρουσιάστηκαν επίσης παραδείγματα ενσωμάτωσης νέων κτιρίων σε ιστορικά περιβάλλοντα, όπως το Swiss National Museum, το MACBA και το Museu Nacional d’Art de Catalunya, αναδεικνύοντας τον διάλογο ανάμεσα στο παλιό και το νέο και τη συμβολή της σύγχρονης αρχιτεκτονικής στην αναζωογόνηση του ιστορικού ιστού. Η αρχιτεκτονική ενσωμάτωση παρουσιάστηκε ως πολιτισμική στρατηγική που ενισχύει την ταυτότητα των πόλεων και δημιουργεί νέους δημόσιους χώρους.
Στο DHub Barcelona, η Ελλάδα συμμετείχε με εκθεσιακή παρουσία υψηλής αισθητικής και ερευνητικού βάθους, όπου παρουσιάστηκαν παραμετρικά μοντέλα, ψηφιακές μελέτες μορφογένεσης, διαγράμματα και αναλύσεις περιβαλλοντικών δεδομένων, καθώς και αρχιτεκτονικές προτάσεις που συνδέουν το τοπίο με τη σύγχρονη τεχνολογία. Η παρουσία αυτή πρόβαλλε τη δυναμική της ελληνικής αρχιτεκτονικής κοινότητας σε διεθνές επίπεδο και τη συμβολή του ΤΕΕ στην προβολή της ελληνικής δημιουργικότητας στο παγκόσμιο αρχιτεκτονικό γίγνεσθαι.
Το UIA 2026 ανέδειξε ότι η αρχιτεκτονική και η μηχανική οφείλουν να λειτουργούν με όρους ανθεκτικότητας, βιωσιμότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, πολιτισμικής συνέχειας και συμμετοχικότητας. Η συμμετοχή του ΤΕΕ/ΤΚΜ στο συνέδριο ενισχύει τη θέση της ελληνικής τεχνικής κοινότητας στον διεθνή διάλογο και προσφέρει πολύτιμη γνώση για τις μελλοντικές πολιτικές και πρακτικές στον σχεδιασμό του δομημένου περιβάλλοντος.