Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι
Όσοι παρακολουθούν τις παρεμβάσεις του ΤΕΕ/ΤΚΜ γνωρίζουν ότι έχουμε προειδοποιήσει επανειλημμένα για την ακραία υποστελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών σχεδόν στο σύνολο των δήμων της χώρας.
Η πρόσφατη μελέτη της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) σχετικά με το “κόστος λειτουργίας των δήμων για την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους” έρχεται πλέον να αποτυπώσει το πρόβλημα με αριθμούς.
Και οι αριθμοί δεν μπορούν ούτε να αμφισβητηθούν ούτε να αγνοηθούν.
Περίπου μία στις δύο θέσεις μηχανικών στους δήμους της χώρας παραμένει ακάλυπτη.
Οι τεχνικές υπηρεσίες, που αποτελούν βασικό πυλώνα της τοπικής ανάπτυξης, λειτουργούν στα όρια της επιχειρησιακής αντοχής, με πληρότητα που κινείται μόλις στο 45%.
Τα στοιχεία αυτά δεν περιγράφουν απλώς ακόμη μια δυσλειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Αποτυπώνουν ένα πρόβλημα δομικό και θεμελιώδες, το οποίο μετακυλίεται στην πλάτη των συναδέλφων μηχανικών που παραμένουν στις δημοτικές υπηρεσίες και, αναπόφευκτα, αντανακλά στα ίδια τα έργα.
Οι συνάδελφοί μας μηχανικοί που υπηρετούν στις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων καλούνται καθημερινά να καλύψουν τα κενά τριών και τεσσάρων ατόμων. Να σηκώσουν το βάρος για περισσότερες μελέτες, περισσότερες επιβλέψεις, περισσότερες προθεσμίες, περισσότερες υπογραφές. Και πίσω από κάθε υπογραφή υπάρχουν ευθύνες, που σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα δεν τους αναλογούν.
Εξαιτίας της έλλειψης προσωπικού και ειδικοτήτων, οι συνάδελφοι που στελεχώνουν δημοτικές υπηρεσίες καλούνται συχνά να αναλάβουν καθήκοντα εκτός του επιστημονικού αντικειμένου και των θεσμοθετημένων επαγγελματικών δικαιωμάτων τους, κατά ευθεία παράβαση του Π.Δ. 99/2018. Και με τον τρόπο αυτό, η υποστελέχωση μετατρέπεται σε θεσμική και νομική παγίδα, με τους λιγοστούς μηχανικούς που κρατούν όρθιες τις τεχνικές υπηρεσίες των δήμων να βρίσκονται εκτεθειμένοι.
Και εδώ βρίσκεται ακόμη μια μεγάλη αντίφαση.
Οι δήμοι έχουν σήμερα στη διάθεσή τους σημαντικούς πόρους και περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία για την υλοποίηση έργων παρά ποτέ. Και ενώ υπάρχουν τα χρήματα, λείπουν οι μηχανικοί που θα σχεδιάσουν τα έργα, θα τα ωριμάσουν, θα τα επιβλέψουν και θα εγγυηθούν την ασφαλή παράδοσή τους στην κοινωνία.
Γιατί ο μηχανικός της τεχνικής υπηρεσίας δεν είναι ακόμη ένας κρίκος σε μια διοικητική διαδικασία, αλλά ο θεματοφύλακας της ποιότητας του δημόσιου έργου. Και η υπογραφή του δεν είναι ακόμη μια τυπική πράξη, αλλά συμβόλαιο ευθύνης απέναντι στον πολίτη και στην κοινωνία.
Για αυτό και η αποδυνάμωση των τεχνικών υπηρεσιών δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο τους μηχανικούς ή τη λειτουργία των δήμων. Αφορά ευθέως την ποιότητα και την ασφάλεια των έργων που παραδίδονται στις τοπικές κοινωνίες.
Η συζήτηση, λοιπόν, πρέπει να περάσει από τη διαπίστωση στη λύση.
Όταν οι προκηρύξεις που εκδίδονται δεν προσελκύουν τους μηχανικούς που είναι απαραίτητοι για τη λειτουργία των τεχνικών υπηρεσιών, τότε η Πολιτεία δεν μπορεί να επαναλαμβάνει τις ίδιες διαδικασίες με τους ίδιους όρους, περιμένοντας διαφορετικά αποτελέσματα. Χρειάζονται ουσιαστικά κίνητρα για την προσέλκυση και -εξίσου σημαντικό- για την παραμονή των μηχανικών στους δήμους.
Η θέση του ΤΕΕ/ΤΚΜ είναι σαφής: Οι τεχνικές υπηρεσίες των ΟΤΑ χρειάζονται επαρκή στελέχωση, με όλες τις αναγκαίες ειδικότητες και με απαρέγκλιτο σεβασμό στα επαγγελματικά δικαιώματα κάθε μηχανικού.
Γιατί το έλλειμμα μηχανικών έχει μια πολύ συγκεκριμένη διαδρομή.
Το πληρώνει πρώτα ο συνάδελφος στο γραφείο και στο εργοτάξιο.
Μετά το πληρώνει το έργο.
Και, στο τέλος, το πληρώνει η κοινωνία.
Ηλίας Περτζινίδης