Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι
Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζουμε τον χώρο σήμερα καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο θα ζούμε αύριο. Καθορίζει τις προοπτικές ανάπτυξης, την ποιότητα που θα έχουμε στην καθημερινότητά μας, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα των πόλεών μας και την ικανότητά τους να προσαρμόζονται στις νέες προκλήσεις.
Ο χωρικός και πολεοδομικός σχεδιασμός είναι πολλά περισσότερα από μια τεχνική διαδικασία. Είναι μια βαθιά αναπτυξιακή επιλογή, με άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα. Και, πάνω από όλα, είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές.
Αυτή ακριβώς τη διάσταση αναδεικνύει η Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας και Χωροταξίας, την οποία τιμούμε στο ΤΕΕ/ΤΚΜ, θέτοντας στο επίκεντρο ένα επιστημονικό πεδίο που βρίσκεται -ή θα έπρεπε να βρίσκεται- στον πυρήνα κάθε ολοκληρωμένης αναπτυξιακής στρατηγικής.
Σήμερα, μάλιστα, έχουμε μπροστά μας μια σημαντική ευκαιρία. Με το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» και την εκπόνηση των νέων Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, η χώρα επιχειρεί να καλύψει εκκρεμότητες δεκαετιών στον πολεοδομικό σχεδιασμό και να αποκτήσει ένα σύγχρονο, συνεκτικό πλαίσιο κανόνων για την οργάνωση και την ανάπτυξη του χώρου.
Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση ουσίας. Η σαφήνεια στις χρήσεις γης, η ασφάλεια δικαίου, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η διαμόρφωση σταθερών όρων για τις επενδύσεις δεν αποτελούν απλώς ζητήματα πολεοδομικής οργάνωσης. Είναι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο -βιώσιμο, ισόρροπο και με μακροπρόθεσμη προοπτική.
Υπάρχει, όμως, και μια ακόμη κρίσιμη παράμετρος. Ο χώρος δεν μπορεί να σχεδιάζεται με κεντρικό κριτήριο τα διοικητικά όρια. Και η Θεσσαλονίκη αποτελεί ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Οι ανάγκες των πολιτών και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες πόλεις δεν γνωρίζουν διοικητικά σύνορα. Τα προβλήματα στην κυκλοφορία, οι ανάγκες μετακίνησης και στάθμευσης, η διαχείριση των απορριμμάτων, η στεγαστική πίεση, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι απαιτήσεις της πολιτικής προστασίας δεν σταματούν εκεί όπου τελειώνουν τα διοικητικά όρια του ενός και αρχίζει η αρμοδιότητα του επόμενου.
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε μητροπολιτικά προβλήματα με αποσπασματικές, αυστηρά τοπικές λύσεις. Χρειαζόμαστε ενιαίο σχεδιασμό, ουσιαστικό συντονισμό και αποτελεσματικούς μηχανισμούς μητροπολιτικής διαχείρισης. Όχι για να περιορίσουμε τον ρόλο των υφιστάμενων φορέων, αλλά για να συνθέσουμε τις δυνάμεις τους και να πολλαπλασιάσουμε την αποτελεσματικότητά τους.
Στο ΤΕΕ/ΤΚΜ αντιμετωπίζουμε τον χωρικό σχεδιασμό ως ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την Κεντρική Μακεδονία. Με αυτή την αντίληψη τιμούμε την Παγκόσμια Ημέρα Πολεοδομίας και Χωροταξίας, σε συνεργασία με το Τμήμα Χωροταξίας και Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ και τον Σύλλογο Ελλήνων Μηχανικών Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στις 18:00, στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ/ΤΚΜ, ανοίγουμε μια ουσιαστική συζήτηση για τις προκλήσεις και τις προοπτικές του χωρικού σχεδιασμού. Μια συζήτηση με επίκεντρο το ίδιο το μέλλον των πόλεών μας, στην οποία η παρουσία και η συμβολή σας έχουν ιδιαίτερη αξία. Σας περιμένουμε!
Ηλίας Περτζινίδης