Σε κεντρικό παράγοντα για τον τεχνολογικό και ψηφιακό μετασχηματισμό των Βαλκανίων φιλοδοξεί να αναδειχθεί η Βόρεια Ελλάδα, με φόντο την προώθηση και ολοκλήρωση του Κάθετου Διαδρόμου Μεταφορών (TEN-T BBA Corridor), ο οποίος συνδέει τα λιμάνια του Βορείου Αιγαίου με τη Μαύρη Θάλασσα, τη Βαλτική και την Κεντρική Ευρώπη.
Στο διεθνές φόρουμ υψηλού επιπέδου «VERTICAL CORRIDOR: Perspectives on transport development in the Balkan peninsula», που πραγματοποιείται στη Σόφια παρουσία πολλών υπουργών και υφυπουργών της Βουλγαρίας και της ευρύτερης περιοχής, διπλωματών και εκπροσώπων λιμενικών και άλλων αρχών, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, παρουσίασε το όραμα για τη μετατροπή του άξονα σε ένα «έξυπνο, πράσινο και ανθεκτικό δίκτυο».
Ο Κάθετος Διάδρομος Μεταφορών και Logistics αποτελεί αυτή τη στιγμή ένα από τα πλέον κρίσιμα ευρωπαϊκά projects. Μετά τις γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ανατολική Ευρώπη, ο άξονας Θεσσαλονίκη / Καβάλα / Αλεξανδρούπολη – Σόφια / Βάρνα – Ρούσε – Κωνστάντζα λειτουργεί ως βασικός «Διάδρομος Αλληλεγγύης της ΕΕ» (EU Solidarity Lane) για την τροφοδοσία της Μολδαβίας, της Ουκρανίας και της Κεντρικής Ευρώπης.
Παράλληλα, προσφέρει μια απαραίτητη εναλλακτική αρτηρία για την αποσυμφόρηση των θαλάσσιων ροών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας την περιφερειακή συνοχή ως επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών που συνδέουν τα κράτη-μέλη.
Στην παρέμβασή του, ο υφυπουργός ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, που έχει το χαρτοφυλάκιο της Έρευνας και Καινοτομίας, έθεσε ως παράμετρο που αλλάζει τα δεδομένα στις καθυστερήσεις των κατασκευαστικών έργων την ψηφιακή νοημοσύνη και την καινοτομία και ανέλυσε τρεις κρίσιμους τεχνολογικούς πυλώνες:
1. Smart Corridors & Smart Borders: Την εφαρμογή αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), IoT, ψηφιακών τελωνείων, Blockchain e-CMR και έξυπνων AI scanners στα σύνορα —όπως στον άξονα Προμαχώνα–Kulata— ώστε να δοθούν συλλογικές λύσεις που εξαλείφουν τις ουρές αναμονής των φορτηγών και μειώνουν το κόστος.
2. Digital Twins (Ψηφιακά Δίδυμα): Τη δημιουργία ψηφιακών μοντέλων προσομοίωσης του Διαδρόμου σε πραγματικό χρόνο για την πρόβλεψη βλαβών, τη βελτιστοποίηση των διασυνοριακών ροών και την πρόληψη κυκλοφοριακών εμφραγμάτων.
3. Green Ports: Την πράσινη μετάβαση των λιμένων με τεχνολογίες Cold Ironing (ηλεκτροδότηση πλοίων από την ξηρά) και υποδομές πράσινου υδρογόνου και εναλλακτικών καυσίμων στο Αιγαίο και τη Μαύρη Θάλασσα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ρόλο της Βόρειας Ελλάδας. Η Θεσσαλονίκη (με τον ΟΛΘ), η Αλεξανδρούπολη και η Καβάλα αποτελούν τη φυσική, νότια θαλάσσια πύλη του Κάθετου Διαδρόμου, λειτουργώντας συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά με τα λιμάνια της Βάρνας, του Μπουργκάς και της Κωνστάντζας.
Όπως τόνισε ο Σταύρος Καλαφάτης, η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα ανεκτίμητο συγκριτικό πλεονέκτημα: ένα από τα ισχυρότερα οικοσυστήματα Έρευνας και Καινοτομίας στην Ευρώπη. Φορείς με έδρα τη Θεσσαλονίκη, όπως το ΕΚΕΤΑ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης) και το ΙΜΕΤ (Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών), διαθέτουν την εξειδικευμένη τεχνογνωσία να σχεδιάσουν τα ψηφιακά πρωτόκολλα διαλειτουργικότητας, τα Smart Ports και τα έξυπνα συστήματα logistics που απαιτεί ολόκληρος ο άξονας Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο υφυπουργός Ανάπτυξης επισήμανε πως υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις, οι ευκαιρίες αλλά και η αναγκαιότητα ώστε η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία να εργαστούν από κοινού:
- Στη διαμόρφωση ενός κοινού Ερευνητικού Κονσόρτσιουμ (Greece – Bulgaria – Romania R&D Hub).
- Στην κοινή διεκδίκηση ευρωπαϊκών πόρων από το νέο πρόγραμμα Horizon Europe (FP10), τον Μηχανισμό CEF (Connecting Europe Facility) και τα κονδύλια Στρατιωτικής Κινητικότητας και Ανθεκτικότητας (Dual-Use Infrastructure).
- Στη συμβολή όλων των πλευρών για τη δημιουργία του πρώτου πλήρως ψηφιακού, πράσινου και ανθεκτικού δικτύου μεταφορών στην Ευρώπη (βάσει της ευρωπαϊκής αρχής Resilience by Design).
Πηγή: Voria.gr
