(2024-2028) Μ.Ε. Περιβάλλοντος

Η Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος (Μ.Ε.) του ΤΕΕ/ΤΚΜ 2025-2028 οραματίζεται έναν πολυθεματικό και διεπιστημονικό ρόλο, που θα αποτελεί το «μυαλό» και τη «φωνή» του Τμήματος ΤΕΕ/ΤΚΜ στα ζητήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΚΜ) και όχι μόνο. Με κινητήριο δύναμη την ομαδικότητα και την εξωστρέφεια, η Επιτροπή φιλοδοξεί να αξιοποιήσει σύγχρονα εργαλεία και τεχνολογίες, ώστε να αυξήσει την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα των μελών της.

Οι διαρκείς προκλήσεις της περιβαλλοντικής διαχείρισης—σε συνδυασμό με την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, της απαιτούμενης προσαρμογής και του πράσινου οικονομικού μετασχηματισμού—καθιστούν επιτακτική τη συστηματική δραστηριοποίηση της Μ.Ε. σε όλα τα στάδια σχεδιασμού, υλοποίησης και παρακολούθησης των περιβαλλοντικών έργων και πολιτικών. Στο πλαίσιο αυτό, όλες οι επιστημονικές δράσεις (Μελέτες, Ομάδες Εργασίας, Ημερίδες κ.λπ.) θα έχουν ως κύριο θεματικό άξονα την κλιματική αλλαγή.

Ακολουθεί ο προτεινόμενος προγραμματισμός της Επιτροπής για τη διάρκεια της θητείας της, εμπλουτισμένος με πρόσθετες ενότητες που κρίνεται ότι καλύπτουν το ευρύ πεδίο της περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Α. ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Συστηματική Παρακολούθηση Νομοθεσίας:

   • Δημιουργία μηνιαίου δελτίου ενημέρωσης (Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο), το οποίο θα αναρτάται στο site του ΤΕΕ/ΤΚΜ.

   • Συμμετοχή στις κύριες δημόσιες διαβουλεύσεις με την ενεργοποίηση Ομάδων Εργασίας “express”.

   • Δημιουργία τεκμηριωμένων θέσεων για όλες τις σημαντικές αλλαγές και εξελίξεις στη νομοθεσία περιβαλλοντικής διαχείρισης.

2. Παρακολούθηση Ευρωπαϊκών Οδηγιών και Διεθνών Συμφωνιών:

   • Σύνδεση της Μ.Ε. με τον ευρωπαϊκό χώρο (π.χ. μέσω ενημερωτικών εκδηλώσεων / μέσων κοινωνικής δικτύωσης / παρακολούθηση του website για τις υπό εξέλιξη Οδηγίες της Ε.Ε.).

   • Παρακολούθηση διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών (π.χ. Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή) και συν ακόλουθων δεσμεύσεων της χώρας μας.

Β. ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

1. Μόνιμη Παρακολούθηση Θεμάτων Κλιματικής Αλλαγής:

   • Συγκρότηση Ομάδας Εργασίας με αντικείμενο την παρακολούθηση των κλιματικών δεικτών σε επίπεδο ΠΚΜ.

   • Δημιουργία βάσης δεδομένων καλών πρακτικών, καινοτομιών και λύσεων μετριασμού και προσαρμογής για την Περιφέρεια.

2. Ημερίδα για την Ένταξη των Απαιτήσεων του Κλιματικού Νόμου στις ΑΕΠΟ:

   • Προγραμματισμός εντός του Α’ εξαμήνου 2025.

3. Δημιουργία Θέσεων για την Κλιματική Αλλαγή:

   • Καθολική ένταξη του ζητήματος της κλιματικής αλλαγής σε κάθε δράση των μηχανικών (μελέτες, αδειοδοτήσεις, κατασκευές κ.λπ.).

Γ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ / ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

1. Καταγραφή και Παρακολούθηση:

   • Χαρτογράφηση έργων και προβλημάτων σε επίπεδο υδάτινων πόρων της ΠΚΜ.

   • Συστηματική ενημέρωση για την European Water Resilience Strategy.

2. Παρακολούθηση Νέων Οδηγιών:

   • Παρακολούθηση των θεμάτων εφαρμογής της νέας Οδηγίας για τη διαχείριση υγρών αποβλήτων.

   • Αξιολόγηση υποδομών ύδρευσης, αποχέτευσης και διαχείρισης ομβρίων σε αστικό περιβάλλον.

3. Καινοτομία και Επαναχρησιμοποίηση:

   • Ανάδειξη τεχνολογιών επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης αστικών λυμάτων και «γκρίζου» νερού.

   • Συνεργασία με ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια για προώθηση καινοτόμων λύσεων.

Δ. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

1. Παρακολούθηση και Ανάλυση:

   • Συνεργασία με φορείς παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε επίπεδο ΠΚΜ.

   • Συγκέντρωση δεδομένων από σταθμούς μέτρησης και παρακολούθηση ρύπων (PM2.5, PM10, NOx κ.λπ.) για την επικράτεια της ΠΚΜ. Δημιουργία γέφυρας με website ΤΕΕ/ΤΚΜ, δείτε παρακάτω.

2. Επικοινωνία και Ευαισθητοποίηση:

   • Πρόταση για ένταξη δεικτών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο site του ΤΕΕ/ΤΚΜ, ώστε να υπάρχει διαδραστική πληροφόρηση για τους πολίτες, τους μηχανικούς και τους αρμόδιους φορείς.

Ε. ΑΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

1. Παρακολούθηση Έργων ΑΣΑ:

   • Καταγραφή των υποδομών (ΣΜΑ, ΜΕΒΑ, ΧΥΤΥ κ.λπ.) στην ΠΚΜ.

   • Ανάπτυξη δεικτών αποτελεσματικότητας στην διαχείριση και επεξεργασία ΑΣΑ και Προδιαλεγμένων ΑΣΑ και ενδεικτική εφαρμογή τους σε μονάδες διαχείρισης ΑΣΑ, εντός του 2025 μέσω Ομάδας εργασίας.

2. Νέα Οδηγία για τη Συσκευασία και τη Διαχείριση Αποβλήτων:

   • Μελέτη και διατύπωση προτάσεων για την εναρμόνιση με τις πρόσφατες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.

3. Συνεργασία με ΦΟΔΣΑ:

   • Ενεργοποίηση του συμφώνου συνεργασίας για τη συνολική αναβάθμιση του πλαισίου διαχείρισης αποβλήτων.

4. Εξειδικευμένα Ρεύματα Αποβλήτων:

   • Ανάδειξη θεμάτων οργανικών αποβλήτων και διαθέσιμων τεχνολογιών.

   • Νέες Οδηγίες για μπαταρίες, ειδικά απόβλητα (φωτοβολταϊκά κ.ά.).

   • Δημιουργία πρακτικών οδηγών και ενημερωτικού υλικού για τους μηχανικούς.

Ζ. ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

1. Προώθηση Αρχών Κυκλικής Οικονομίας στις Κατασκευές:

   • Κατευθυντήριες οδηγίες για επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανακύκλωση δομικών στοιχείων, σχεδιασμό με κριτήρια κυκλικότητας.

   • Συνεργασία με αντίστοιχες επιτροπές του ΤΕΕ/ΤΚΜ για ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

2. Ενίσχυση του Οικοσυστήματος Καινοτομίας:

   • Διερεύνηση ευκαιριών χρηματοδότησης (ΕΣΠΑ, ευρωπαϊκά προγράμματα) για έργα κυκλικής οικονομίας.

   • Δικτύωση με επιχειρήσεις που αναπτύσσουν κυκλικά μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης.

Η. ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ / ΚΤΙΡΙΑ

1. Ημερίδα για τα θέματα του EU Taxonomy:

   • Ενημέρωση για τα κριτήρια βιωσιμότητας και τις επιπτώσεις στα μελλοντικά επενδυτικά σχέδια.

2. Προώθηση Αειφόρου Κατασκευαστικού Τομέα:

   • Ενθάρρυνση πράσινων πιστοποιήσεων (LEED, BREEAM, DGNB κ.ά.).

   • Ανάδειξη βέλτιστων πρακτικών για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων και δημοσίων υποδομών.

Θ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

1. Ανάδειξη Τεχνολογιών Περιβαλλοντικής Διαχείρισης:

   • Συγκέντρωση και αξιολόγηση καινοτόμων τεχνολογιών, εφαρμογών (apps) και πατεντών από ελληνικές εταιρείες ή μηχανικούς της ΠΚΜ.

   • Προώθηση «έξυπνων» συστημάτων για παρακολούθηση ρύπων, κατανάλωσης ενέργειας και λοιπών περιβαλλοντικών δεικτών.

2. Επιχειρηματικές Αποστολές:

   • Διοργάνωση αποστολών σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις (π.χ. IFAT) για διεύρυνση δικτύων και τεχνογνωσίας.

3. Δημιουργία Νέου Επαγγελματικού Αντικειμένου:

   • Σύνδεση της καινοτομίας με την επαγγελματική δραστηριότητα των μηχανικών, με έμφαση σε πράσινα προϊόντα και υπηρεσίες.

Ι. ΠΟΛΕΙΣ / ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. Ανάδειξη Θεμάτων Αστικού Περιβάλλοντος:

   • Προώθηση λύσεων για πράσινες υποδομές και «φιλικά» προς το περιβάλλον αστικά συστήματα (π.χ. πράσινες στέγες, βιοκλιματικός σχεδιασμός).

   • Ενίσχυση πρωτοβουλιών για βιώσιμη αστική κινητικότητα (ποδηλατόδρομοι, ηλεκτροκίνηση κ.λπ.).

   • Ανάπλαση ΔΕΘ

   • Δείκτες παρακολούθησης αειφορίας πόλεων, δημιουργία ομάδας εργασίας

   • Φυσικό περιβάλλον, πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.

   • Παρακολούθηση του Zero Pollution Action Plan.

2. Καλές Πρακτικές από Διεθνείς Πόλεις:

   • Παρουσίαση επιτυχημένων παραδειγμάτων διαχείρισης αστικού περιβάλλοντος (π.χ. αστικά πάρκα, ανάπλαση βιομηχανικών περιοχών).

3. Προβολή της Έννοιας των Φυσικών Λύσεων (Nature–Based Solutions):

   • Ενημέρωση για έργα και παρεμβάσεις που αξιοποιούν τη φύση για ενίσχυση της βιωσιμότητας (π.χ. απορρόφηση όμβριων υδάτων, μείωση νησίδων θερμότητας).

4. Υποστήριξη των Δήμων (μέσω της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας) σε θέματα Κλιματικής Ουδετερότητας και ανθεκτικότητας, του Δήμου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του Κλιματικού Συμφώνου και των Δήμων που συμμετέχουν στην Ευρωπαϊκή Αποστολή “Adaptation to Climate Change”.

Κ. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ / ΗΜΕΡΙΔΕΣ

1. Σχεδιασμός 2 Ημερίδων Ανά Έτος:

   • Θεματολογία όπως κλιματική αλλαγή, βιώσιμη διαχείριση υδάτινων πόρων, κυκλική οικονομία κ.λπ.

2. Σχεδιασμός Σεμιναρίων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης:

   • Σε συνεργασία με ακαδημαϊκά ιδρύματα ή εξειδικευμένους φορείς.

   • Ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων για τους μηχανικούς και ευαισθητοποίηση της ευρύτερης κοινωνίας.

Λ. ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΕΙΣ / ΕΠΑΦΕΣ / ΒΡΑΒΕΙΑ

1. Δικτύωση με Τοπική Οικονομία και Επιχειρήσεις:

   • Τακτικές επαφές με βιομηχανικούς και εμπορικούς φορείς για ανταλλαγή γνώσεων και προώθηση καινοτομίας.

2. Συνεργασίες με Φορείς και Επιστημονικές Επιτροπές:

   • Δράσεις από κοινού με άλλες μόνιμες επιτροπές και επιστημονικούς συλλόγους για ενίσχυση της συνολικής αποτελεσματικότητας.

   • Δικτύωση με άλλους φορείς (για παράδειγμα τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας των Πανεπιστημίων) για τη συγκέντρωση λύσεων καινοτομίας και τεχνολογίας.

3. Θεσμός Βράβευσης Καινοτόμων Λύσεων:

   • Δημιουργία ετήσιου βραβείου για πρωτοποριακά έργα και προτάσεις μηχανικών της ΠΚΜ.

   • Δημοσιότητα των διακριθέντων προτάσεων για την ενθάρρυνση περαιτέρω καινοτομίας στον χώρο.

Με τον ανωτέρω προγραμματισμό, η Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος ΤΕΕ/ΤΚΜ επιδιώκει να αποτελέσει σημείο αναφοράς για όλα τα κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα της ΠΚΜ. Μέσα από διαρκή ενημέρωση, επιστημονικό διάλογο, παραγωγή θέσεων, διασυνδέσεις με φορείς και έμπρακτη συμμετοχή σε έργα, θα επιδιώξει την αναβάθμιση της περιβαλλοντικής διαχείρισης, με απώτερο στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την προώθηση της αειφορίας και της καινοτομίας προς όφελος της κοινωνίας, της οικονομίας και του επιστημονικού κλάδου των μηχανικών.