Την καθοριστική συμβολή των Λύσεων Βασισμένων στη Φύση (Nature Based Solutions – NBS) στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων και στην αντιμετώπιση μεγάλων αστικών προκλήσεων, όπως η υπερθέρμανση, οι πλημμύρες και η κλιματική αλλαγή, ανέδειξε η εκδήλωση που οργανώθηκε για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΕΕ/ΤΚΜ) και το Ινστιτούτο Βιο-Οικονομίας και Αγρο-Τεχνολογίας (iBO) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).
Η σχετική ημερίδα, στην οποία συμμετείχαν διακεκριμένοι ομιλητές, καθώς και το συμμετοχικό εργαστήριο, που ακολούθησε, με θέμα την «ενσωμάτωση Λύσεων Βασισμένων στη Φύση στον Αστικό Σχεδιασμό μέσω του eNaBlS–ACT» φιλοξενήθηκαν στο αμφιθέατρο του ΤΕΕ/ΤΚΜ την Πέμπτη 5 Ιουνίου.
«Η βιοκλιματική αρχιτεκτονική δεν είναι τα… παράθυρα στον Νότο. Και η εξοικονόμηση ενέργειας δεν είναι το κλιματιστικό», είπε σχηματικά ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ Ηλίας Περτζινίδης, υπογραμμίζοντας ότι το Τεχνικό Επιμελητήριο αναλαμβάνει σταθερά πρωτοβουλίες τόσο για την ενημέρωση των μηχανικών γύρω από σύγχρονες τεχνολογίες και καλές πρακτικές όσο και για την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε ζητήματα περιβαλλοντικής ευθύνης. «Είναι αναγκαίο να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες, τις νέες τεχνικές, ό,τι μας προσφέρει η επιστήμη, ώστε να κάνουμε τα κτίριά μας πιο πράσινα και πιο φιλικά στο περιβάλλον αλλά και τις πόλεις μέσα στις οποίες ζούμε και μεγαλώνουμε τα παιδιά μας καλύτερες και πιο ανθρώπινες», σημείωσε ο κ. Περτζινίδης.
Χαιρετισμό στο πλαίσιο της ημερίδας απηύθυνε διαδικτυακά ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης. «Η κλιματική κρίση, η υπερθέρμανση, η μείωση του άνθρακα, οι πλημμύρες και η ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος είναι προκλήσεις της εποχής μας. Χρειάζεται ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση όλων -φορέων, αυτοδιοίκησης, επαγγελματιών, της κοινωνίας των πολιτών- για τη διαμόρφωση λύσεων σε συνέργειες με την Πολιτεία», υπογράμμισε ο κ. Καλαφάτης, ο οποίος αναφέρθηκε στα χρηματοδοτικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη από το υπουργείο, με στόχο τη μετάβαση προς μια καινοτόμο, πράσινη και ανταγωνιστική οικονομία.
«Πετώντας πάνω από τη Θεσσαλονίκη με αεροπλάνο, δεν βλέπουμε σχεδόν κανένα πράσινο δώμα, δεν βλέπουμε ηλιακούς θερμοσίφωνες», παρατήρησε από την πλευρά του ο πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος του ΤΕΕ/ΤΚΜ Σωτήρης Μυλωνάς, ιεραρχώντας ως «εξαιρετικά σημαντικά» τα ζητήματα που σχετίζονται με τις Λύσεις Βασισμένες στη Φύση. «Ως Μόνιμη Επιτροπή αυτή τη στιγμή έχουμε δύο εργασίες σε εξέλιξη: την ένταξη των θεμάτων της κλιματικής αλλαγής και του κλιματικού νόμου στις νέες Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και το θέμα της διαχείρισης της λειψυδρίας», πρόσθεσε ο κ. Μυλωνάς.
«Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος συνήθως μιλάμε για ανακύκλωση, φιλικά μέσα μετακίνησης, δενδροφυτεύσεις, αλλά αισθάνομαι ότι καμιά φορά ξεχνάμε τον αστικό σχεδιασμό, δηλαδή την ίδια μας την καθημερινότητα», σημείωσε η Πρόεδρος της Μόνιμης Επιτροπής Αρχιτεκτονικών Θεμάτων του ΤΕΕ/ΤΚΜ Ναταλία Παντελίδου. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η ίδια, τα όπλα απέναντι στην κλιματική αλλαγή είναι ο σχεδιασμός και η τεχνολογία. «Όταν έχουμε τη φύση ως σύμμαχο, μόνο θετικά αποτελέσματα μπορούμε να πετύχουμε -ποιοτικούς, αναβαθμισμένους, βιώσιμους χώρους», τόνισε η κ. Παντελίδου.
Την ανάγκη σύνδεσης της ερευνητικής κοινότητας τόσο με την αγορά εργασίας όσο και με καταξιωμένους φορείς, όπως είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο, που αποτελεί τον θεσμοθετημένο τεχνικό σύμβουλο της Πολιτείας, επεσήμανε στην τοποθέτησή του ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Βιο-Οικονομίας και Αγρο-Τεχνολογίας του ΕΚΕΤΑ και μέλος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ/ΤΚΜ, Δρ. Γεώργιος Φ. Μπανιάς.
Τις εργασίες της ημερίδας συντόνισε ο γενικός γραμματέας της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΚΜ Μανώλης Μπελιμπασάκης, ο οποίος σημείωσε ότι τα ζητήματα της προστασίας του περιβάλλοντος, της αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και, ευρύτερα, της ορθολογικής διαχείρισης των φυσικών πόρων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενδιαφέροντος του ΤΕΕ/ΤΚΜ.
Ομιλία με θέμα “Λύσεις βασισμένες στη φύση για την κυκλική πόλη του μέλλοντος: Παραδείγματα και εφαρμογές” πραγματοποίησε ο αναπληρωτής καθηγητής στο Πολυτεχνείο Κρήτης Δρ. Αλέξανδρος Στεφανάκης. «Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι η κλιματική αλλαγή», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Στεφανάκης, υπογραμμίζοντας ότι η σύγχρονη πρόκληση είναι ο εντοπισμός λύσεων που θα επιτρέψουν επενδύσεις σε υποδομές, οι οποίες υποστηρίζουν μια βιώσιμη ανάπτυξη. Ο ίδιος μίλησε για τα τεράστια προβλήματα που δημιουργεί η γήρανση των υποδομών στον αναπτυγμένο κόσμο, ενώ σημείωσε ότι η αλυσίδα της κυκλικής οικονομίας απαιτεί να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο ίδιος, υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 80 εκατ. τόνοι υλικών ετησίως εξάγονται από το φυσικό περιβάλλον, αλλά μόνον το 7% επαναχρησιμοποιείται ή ανακυκλώνεται.
Για τις νέες δεξιότητες σε σχέση με την ενσωμάτωση των Λύσεων Βασισμένων στη Φύση στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση μίλησαν οι Τηλέμαχος Κοτρώνης και Ελισάβετ Πετρίδη από το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης IDEA training.
Η ημερίδα και το συμμετοχικό εργαστήριο πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου eNaBlS, που στοχεύει στη δημιουργία ζωντανών εργαστηρίων σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης, τα οποία θα λειτουργούν ως εστίες καινοτομίας και συνεργασίας για την εφαρμογή Λύσεων Βασισμένων στη Φύση.
Σύμφωνα με τον Δρ. Απόστολο Μαλαμάκη, μεταδιδακτορικό ερευνητή του ΕΚΕΤΑ/iBO, το EnABLS φέρνει κοντά έντεκα εταίρους από οκτώ διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες. «Στόχος μας είναι η ενσωμάτωση των Λύσεων Βασισμένων στη Φύση στην ανώτατη εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση», ανέφερε ο κ. Μαλαμάκης, τονίζοντας ότι η βιοποικιλότητα στον πλανήτη μειώνεται με εκθετικό ρυθμό, καθώς, σύμφωνα με στοιχεία, το 25% των γνωστών ειδών σε ομάδες ζώων και φυτών απειλείται με εξαφάνιση, ενώ το 75% της επιφάνειας της ξηράς έχει αλλοιωθεί σημαντικά.
Για το ελληνικό living lab μίλησε η Δρ. Κυριακή Δεβλιώτη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ΕΚΕΤΑ/iBO. Όπως είπε, το χωρικό πλαίσιο του εργαστηρίου επικεντρώνεται στην υπό ενοποίηση παράκτια ζώνη της Μητροπολιτικής Περιοχής Θεσσαλονίκης, ενώ ο στόχος των δράσεων είναι η διατήρηση της φυσικής κληρονομιάς και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας αλλά και της ανθεκτικότητας των παράκτιων περιοχών έναντι της κλιματικής κρίσης.
Στο πλαίσιο του συμμετοχικού εργαστηρίου η υποψήφια διδάκτωρ στο Florida Atlantic University Σμαρώ Κατσάγγελου συνδιαμόρφωσε με τους συμμετέχοντες προτάσεις ενσωμάτωσης Λύσεων Βασισμένων στη Φύση στο αστικό τοπίο και, συγκεκριμένα, σε ένα πάρκο της νέας παραλίας της Θεσσαλονίκης, στο ύψος της πεζογέφυρας της Μεγάλου Αλεξάνδρου.
