Σημαντικές αποφάσεις του ΣτΕ για την αποθήκευση ενέργειας στην Ελλάδα

Η πρόσφατη δημοσίευση των αποφάσεων 34/2026 και 35/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (7μελής σύνθεση) χαρακτηρίζεται από τον Ειδικό Τύπο, ως ορόσημο για τον κλάδο της ενέργειας.

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έβαλε τη σφραγίδα του στη νομιμότητα της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ), απορρίπτοντας τις προσφυγές κατά έργων στην Κάρυστο. Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο δύο συγκεκριμένα έργα, αλλά καθορίζει το «γήπεδο» για ολόκληρη την αγορά αποθήκευσης στην Ελλάδα, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από τη χωροθέτηση, την κατηγοριοποίηση και την ασφάλεια των συστημάτων μπαταριών.

Η ουσία της δικαστικής κρίσης εστιάζει στον λειτουργικό χαρακτήρα της αποθήκευσης. Το ΣτΕ υιοθετεί πλήρως την ενωσιακή λογική (Οδηγίες 2018/2001 και 2023/2413), θεωρώντας ότι οι μπαταρίες δεν είναι απλώς «αποθήκες», αλλά υποστηρικτικές υποδομές απαραίτητες για τη διείσδυση των ΑΠΕ.

Το δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι:

  • Οι σταθμοί αποθήκευσης υπηρετούν το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον, ακριβώς όπως και οι μονάδες παραγωγής καθαρής ενέργειας.
  • Η χωροθέτησή τους μπορεί να ακολουθεί τους κανόνες των ΑΠΕ, χωρίς να απαιτείται η αναμονή για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο.
  • Ο χαρακτηρισμός τους ως «συντοπιζόμενες δραστηριότητες» ισχύει ακόμη και για τις stand-alone μονάδες, καθώς η σύνδεσή τους με το δίκτυο τις καθιστά λειτουργικά αναπόσπαστο μέρος του συστήματος.

Ένα από τα κρισιμότερα σημεία της απόφασης είναι η επικύρωση της κατάταξης των έργων αποθήκευσης κάτω των 100MW στην Κατηγορία Β. Ο Δήμος Καρύστου υποστήριξε ότι οι μπαταρίες έχουν σημαντικές επιπτώσεις και θα έπρεπε να υπόκεινται σε πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ – Κατηγορία Α). Το ΣτΕ απέρριψε τον ισχυρισμό, κρίνοντας ότι ο νομοθέτης (ΥΠΕΝ) ορθώς θέσπισε κατώτατα όρια (κατώφλια), θεωρώντας τις επιπτώσεις «τοπικές και μη σημαντικές». Μάλιστα, το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα έργα αδειοδοτήθηκαν με το μεταβατικό καθεστώς (Περιβαλλοντική Έκθεση αντί για ΠΠΔ) κρίθηκε νόμιμο, καθώς η ανάγκη για άμεση ενεργοποίηση της αποθήκευσης υπερτερεί της γραφειοκρατικής αναμονής για την έκδοση των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων.

Οι ανησυχίες για τον κίνδυνο πυρκαγιάς από μπαταρίες ιόντων λιθίου (thermal runaway) βρέθηκαν επίσης στο μικροσκόπιο. Το ΣτΕ έκρινε ότι οι τεχνικές ιδιαιτερότητες της τεχνολογίας LFP (Lithium Iron Phosphate), που χρησιμοποιείται στα έργα, προσφέρουν υψηλή θερμική σταθερότητα. Επιπλέον χαρακτηρίστηκαν επαρκή τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνονται για μια σειρά θεμάτων (έλεγχος θερμοκρασίας, αυτοματοποιημένη πυρόσβεση, κ.α.).

Η απόφαση θεωρείται σημαντική επειδη αίρει ένα μεγάλο «ρίσκο αδειοδότησης» (permitting risk). Οι επαγγελματίες του κλάδου μπορούν πλέον να προχωρούν σε σχεδιασμό έργων με μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου, γνωρίζοντας ότι οι περιβαλλοντικές άδειες (ΑΕΠΟ) στην Κατηγορία Β είναι νομικά στέρεες. Παράλληλα, η αποδοχή της χωροθέτησης εντός δασικών εκτάσεων (υπό αυστηρούς όρους και αναδάσωση) ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση περιοχών με ισχυρό ενεργειακό κόμβο, όπως η Εύβοια.

Μπορείτε να δείτε τις περιλήψεις των 2 αυτών αποφάσεων ΕΔΩ