Σε παρέμβαση προς την ηγεσία του ΥΠΕΝ προχώρησε η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ στις 02/10/2026. Με την επιστολή Αρ. Πρωτ. 9995/ 02-10-2026, η Ομοσπονδία θέτει το ζήτημα της απουσίας ενιαίου κανονιστικού πλαισίου για την εκτός σχεδίου δόμηση. Το έγγραφο επισημαίνει ότι η έλλειψη σαφών κανόνων, τρία και πλέον έτη μετά την απόφαση 176/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), προκαλεί κατακερματισμό ερμηνειών στις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ) και διοικητική ανασφάλεια.
Η απόφαση 176/2023 της Ολομέλειας του ΣτΕ έκρινε ότι η εκτός σχεδίου δόμηση απαιτεί την ύπαρξη προσώπου σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο. Η θέση αυτή επιβεβαιώθηκε και από τον Συνήγορο του Πολίτη (έγγραφο 404611/69282/ 2026). Η παρέμβαση υπογραμμίζει ότι παλαιότερες τακτικές των ΥΔΟΜ, όπως η αποδοχή δρόμων από ιδιωτική βούληση ή η χρήση του άρθρου 10 παρ. 1 Ν. 3212/2003 χωρίς την ύπαρξη νομίμως υφιστάμενης οδού, έχουν πλέον κριθεί παράνομες.
Παρά την εφαρμογή του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας (Ν. 5306/2026), παραμένουν ερμηνευτικά κενά. Η απουσία ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου υποχρεώνει τις ΥΔΟΜ να διαχειρίζονται αιτήσεις χωρίς ενιαία γραμμή, γεγονός που δημιουργεί διαφορετικές ταχύτητες εγκρίσεων ανά περιοχή.
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ ζητά από το ΥΠΕΝ συγκεκριμένες απαντήσεις και ενέργειες σε τέσσερα αξονικά σημεία:
- Μελέτες αναγνώρισης οδών: Σαφές χρονοδιάγραμμα για τη θεσμική έγκριση των μελετών καταγραφής του οδικού δικτύου.
- Προεδρικό Διάταγμα: Ημερομηνία έκδοσης του ΠΔ που θα ορίζει τις κοινόχρηστες οδούς οι οποίες προσδίδουν οικοδομησιμότητα και τα τεχνικά κριτήρια εφαρμογής.
- Μεταβατικό στάδιο: Θεσμοθέτηση προσωρινής νομοθετικής ρύθμισης για την κάλυψη του κενού μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιασμού.
- Ενιαία διοικητική πρακτική: Οδηγίες και μέτρα προς τις ΥΔΟΜ για την εξάλειψη των αποκλίσεων κατά τον έλεγχο των αδειών.
Η υφιστάμενη εκκρεμότητα επηρεάζει άμεσα την τεχνική και επενδυτική δραστηριότητα:
- Αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών: Η αβεβαιότητα ως προς τον χαρακτηρισμό των οδών οδηγεί σε στάση πληρωμών ή καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών σε εκτός σχεδίου γήπεδα.
- Αύξηση ευθύνης μελετητών μηχανικών: Η σύνταξη τοπογραφικών διαγραμμάτων και η υποβολή φακέλων απαιτούν εξονυχιστικό έλεγχο των τίτλων και της νομιμότητας των προσώπων, καθώς η ανάκληση άδειας συνεπάγεται νομικές και οικονομικές εμπλοκές.
- Πίεση στα στελέχη των ΥΔΟΜ: Η έλλειψη κάλυψης από ξεκάθαρες ερμηνευτικές εγκυκλίους εκθέτει τους υπαλλήλους σε διοικητικές και ποινικές ευθύνες, επιβραδύνοντας περαιτέρω τους χρόνους διεκπεραίωσης.
Δείτε ολόκληρη την επιστολή ΕΔΩ.