Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε 22 βραβευθέντες με τα βραβεία του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους για το 2025. Για πέμπτη συνεχή χρονιά, τα βραβεία του NEB επιβραβεύουν εξαιρετικά έργα και πρωτοβουλίες που συνδυάζουν τη βιωσιμότητα, την ένταξη και την αισθητική, καταδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η ζωή των ανθρώπων και των κοινοτήτων μπορεί να εμπλουτιστεί με τη συγκέντρωση πολιτισμού και τεχνολογίας, καινοτομίας και σχεδιασμού.
Τα βραβεία απονεμήθηκαν σε τέσσερις κατηγορίες και δύο σκέλη: ένα για καθιερωμένα έργα («πρωταθλητές του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους») και ένα για ελπιδοφόρες πρωτοβουλίες από νεότερους αιτούντες («ανερχόμενα αστέρια του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους»). Η επείγουσα ανάγκη για πιο οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση αναγνωρίστηκε επίσης με ειδικό βραβείο.
Επιπλέον, για πρώτη φορά φέτος, το NEB Boost για μικρούς δήμους απονεμήθηκε σε 20 μικρούς δήμους. Αυτό αναδεικνύει τον ρόλο που διαδραματίζουν αυτές οι κοινότητες στη διαμόρφωση ενός μέλλοντος πιο βιώσιμου, χωρίς αποκλεισμούς και όμορφου. Αυτή η νέα πρωτοβουλία υποστηρίζεται από ένα πιλοτικό σχέδιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Όλοι οι νικητές έλαβαν βραβεία ύψους έως 30 000 EUR, καθώς και ειδικό πακέτο επικοινωνίας.
Τα βραβεία απονεμήθηκαν κατά τη διάρκεια τελετής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 30 Σεπτεμβρίου παρουσία του εκτελεστικού αντιπροέδρου για τη συνοχή και τις μεταρρυθμίσεις, Rafaelle Fitto, της επιτρόπου Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας Jessika Roswall και του επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης Dan Jørgensen.
Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Κάθε χρόνο εντυπωσιάζομαι από τη δημιουργικότητα σε αυτόν τον διαγωνισμό. Και είμαι πραγματικά ευχαριστημένη με το φετινό ειδικό βραβείο στέγασης. Θα μας βοηθήσει να σκεφτούμε λύσεις για την στεγαστική κρίση με νέο τρόπο. Και αποτελεί έμπνευση για το έργο μας σχετικά με ένα ευρωπαϊκό σχέδιο στέγασης. Στόχος μας είναι να καταστήσουμε τη στέγαση πιο προσιτή, βιώσιμη και με καλύτερη ποιότητα. Αυτοί είναι επίσης οι στόχοι του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους. Ένα σπίτι δεν είναι μόνο τοίχοι και στέγη. Είναι η ασφάλεια και το ανήκειν.»
Κατά την τελετή απονομής των βραβείων, η Επιτροπή προκήρυξε επίσης μαθητικό διαγωνισμό σχεδιασμού για το επίσημο τρόπαιο των βραβείων NEB 2026, καλώντας τα νέα ταλέντα να προτείνουν ένα συμβολικό αντικείμενο που ενσωματώνει τη βιωσιμότητα, την ομορφιά και τη συντροφικότητα. Οι φοιτητές μπορούν να υποβάλουν αίτηση έως τις 31 Ιανουαρίου 2026.
Βραβευθέντες του Βραβείου Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους 2025
Οι νικητές του σκέλους «Πρωταθλητές του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους» περιλαμβάνουν τους πράσινους άξονες και τις πλατείες της Ισπανίας που δείχνουνπώς μπορούν να ανακτηθούν οι δρόμοι από τα αυτοκίνητα για τους ανθρώπους και το πράσινο, ενώ ο συνεταιρισμός HausWirtschaft της Αυστρίας συνδυάζει οικονομικά προσιτή στέγαση με κοινόχρηστους χώρους εργασίας και παιδικής φροντίδας. Στην Ουκρανία, η Promprylad δείχνει πώς ένα παλιό εργοστάσιο μπορεί να αναγεννηθεί ως κόμβος καινοτομίας και κοινωνικών επενδύσεων. Η HempForma της Λιθουανίας αναβιώνει την παραδοσιακή παραγωγή κάνναβης για να δημιουργήσει σύγχρονα, κυκλικά ακουστικά πάνελ. Σε αυτό το σκέλος, το βρώσιμο σχολείο της Πορτογαλίας, μετατρέποντας την εκπαίδευση σε ένα ζωντανό οικοσύστημα με επίκεντρο τα τρόφιμα και τη βιωσιμότητα, κέρδισε την ψηφοφορία του κοινού.
Στο σκέλος για τα «ανερχόμενα αστέρια του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους», τα βραβευμένα έργα περιλαμβάνουν το Pollino στην Ουγγαρία, το οποίο μετατρέπει την αστική σήμανση σε οικοτόπους για τους επικονιαστές, ενώ στο κοινοτικό δικαστήριο του Kopli στην Εσθονία, μαθητές και κάτοικοι σχεδίασαν από κοινού έναν νέο δημόσιο χώρο από ανακυκλωμένα δομικά υλικά. Το έργο Ταύρος της Ελλάδας δείχνει πώς οι ενεργειακές μετασκευές μπορούν να κάνουν τα κτίρια πιο υγιεινά και πιο αποδοτικά και το UN_SKIN της Ιταλίας διερεύνησε τα βιοϋλικά ως εναλλακτική λύση στο δέρμα. Σε αυτό το σκέλος, η Θεραπευτική Γλυπτική της Ιταλίας, χρησιμοποιώντας τη συμμετοχική τέχνη ως εργαλείο σύνδεσης, μετασχηματισμού και ευημερίας, κέρδισε την ψηφοφορία του κοινού.
Λύσεις του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους για οικονομικά προσιτή στέγαση
Για την έκδοση αυτή, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στο βραβείο «Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους για την οικονομικά προσιτή στέγαση», το οποίο απένειμε σε τέσσερα έργα στη Δανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες, καταδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει πιο οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, η οποία είναι επίσης υγιής, χωρίς αποκλεισμούς και προσβάσιμη σε όλους. Τα τέσσερα αυτά έργα ανατέθηκαν στο πλαίσιο ολοκληρωμένων projects που συμβάλλουν στις προσπάθειες της ΕΕ για τη βελτίωση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης και συνδυάζουν τη δέσμευση αυτή με τις αξίες και τις αρχές του NEB.
Νέα ώθηση του ΝΕΒ για τους μικρούς δήμους
Παράλληλα με τα βραβεία NEB 2025, 20 μικροί δήμοι —από την Τσεχία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Κροατία, την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Αυστρία, την Πορτογαλία και τη Φινλανδία— κατέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους όχι μόνο διαμορφώνει μεγάλες πόλεις, αλλά και ενδυναμώνει τις αγροτικές πόλεις και τις μικρότερες κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη ώστε να υλοποιήσουν βιώσιμα και χωρίς αποκλεισμούς έργα.
Το NEB Boost for Small Municipalities, το οποίο υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, βοηθά αυτές τις τοπικές αρχές να ξεπεράσουν τα πρώιμα εμπόδια στην ανάπτυξη έργων που είναι βιώσιμα, χωρίς αποκλεισμούς και όμορφα.
Προετοιμασία για το Φεστιβάλ Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους
Όσον αφορά το μέλλον, η Επιτροπή καλεί αρχιτέκτονες, πολίτες, εταιρείες, πολιτιστικούς φορείς, φορείς καινοτομίας και ερευνητές να συμβάλουν στοΦεστιβάλ του Νέου Ευρωπαϊκού Μπάουχαους 2026, το οποίο έχει προγραμματιστεί για τις 9-13 Ιουνίου 2026. Η προθεσμία είναι η 15η Οκτωβρίου 2025 για την έκθεση και το φεστιβάλ και η 31η Δεκεμβρίου 2025 για τις δορυφορικές εκδηλώσεις. Οι παρατηρήσεις μπορούν να υποβληθούν μέσω αυτής της σελίδας.
Ιστορικό
Το Νέο Ευρωπαϊκό Μπάουχαους, το οποίο δρομολογήθηκε το 2021 μετά την ομιλία της προέδρου φον ντερ Λάιεν για την κατάσταση της Ένωσης το 2020, έχει εξελιχθεί σε μια δυναμική κοινότητα σχεδόν 2.000 μελών σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής, εμπνέοντας σχεδόν 500 έργα μέχρι σήμερα. Έχει καταστεί βασική κινητήρια δύναμη για την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας σε τοπικό επίπεδο, γεφυρώνοντας την καινοτομία, τον σχεδιασμό, την αρχιτεκτονική, τον πολιτισμό και την κοινωνική ένταξη.
Μέσω των ετήσιων βραβείων NEB, η πρωτοβουλία αναδεικνύει απτές λύσεις που δείχνουν πώς οι κοινότητες μπορούν να ζήσουν πιο βιώσιμα και όμορφα, διασφαλίζοντας παράλληλα την οικονομική προσιτότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Σε πέντε εκδόσεις, τα βραβεία NEB έχουν αναδείξει έργα και ιδέες από ολόκληρη την ΕΕ, τα Δυτικά Βαλκάνια και την Ουκρανία. Από το 2021 έχουν ληφθεί περισσότερες από 5 700 αιτήσεις και 94 νικητές έχουν μοιραστεί περισσότερα από 2 εκατ. ευρώ για στήριξη. Μια καινοτομία στη φετινή έκδοση των βραβείων NEB ήταν τα βραβεία «NEB Affordable Housing» που επιβραβεύουν υποδειγματικά έργα στις λύσεις στέγασης της ΕΕ.
Η τελετή απονομής των βραβείων ΝΕΒ αποτέλεσε μέρος της δεύτερης εκδήλωσης για το ΝΕΒ στις περιφέρειες και τις πόλεις, η οποία πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 29-30 Σεπτεμβρίου και συγκέντρωσε περισσότερους από 400 συμμετέχοντες. Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στη στήριξη της υλοποίησης της πρωτοβουλίας για το NEB μέσω της ενθάρρυνσης της συνεργασίας και της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών.
Μπορείτε να δείτε τους νικητές των βραβείων ΕΔΩ